Szpak

Sturnus vulgaris

 

Występowanie

Gatunek pospolity i liczny w całej Polsce, a miejscami bardzo liczny. Ostatnimi laty coraz częściej zimuje w kraju, co jest zjawiskiem wiążącym się z wkraczaniem tego gatunku do miast. Znacznie częściej i liczniej zimuje w miastach na zachodzie Polski niż w dzielnicach centralnych i wschodnich. Osobniki, które opuszczają Polskę na zimę, odlatują w październiku i listopadzie, przylatują w marcu. Przylot i odlot, uzależniony od pogody i temperatury, niekiedy jest bardzo rozciągnięty w czasie.

Biologia

Szpak zamieszkuje niemal wszystkie środowiska, gdzie tylko znajduje otwarte przestrzenie z niską roślinnością zielną, na których żeruje, oraz dziuplaste drzewa, skrzynki lęgowe lub inne miejsca nadające się na budowę gniazda. Często i chętnie osiedla się w pobliżu siedzib ludzkich, ostatnio nawet w centrum dużych miast. Żeruje głównie na ziemi, sprawnie chodząc i chwytając owady oraz inne bezkręgowce. Pod koniec lata i jesienią zjada również owoce i jagody, a w południowej Europie, w okresie jesiennych przelotów wyrządza w sadach oliwkowych szkody, mające już pewne ujemne znaczenie ekonomiczne. W okresie lęgowym żeruje często w miejscach oddalonych od gniazda o kilkaset i więcej metrów. Dlatego każda para nie zajmuje ściśle określonego terytorium, jak to ma miejsce u większości gatunków wróblowatych, lecz na jednym drzewie może się znajdować kilka, a nawet kilkanaście gniazd. Szpak buduje gniazdo w dziuplach, skrzynkach lęgowych, szczelinach murów, pod dachówkami itp. Po wylocie młodych z gniazd koczuje aż do odlotu w dużych stadach, żerując wtedy głównie na polach i łąkach. Ze względu na tępienie dużych ilości owadów i ich larw jest bardzo pożyteczny, jednakże na południu Europy podczas przelotów wyrządza pewne szkody w winnicach i sadach zjadając owoce.

Rozpoznawanie

Sylwetka szpaka spoczywającego jest znacznie mniej smukła niż sylwetka wszystkich drozdów, ogon wyraźnie krótszy, postawa bardziej pionowa, co jest widoczne nawet w odległości, z jakiej ubarwienie jest niedostrzegalne. Szpak lata znacznie szybciej niż drozdy, częściej i nie tak „miękko" uderzając skrzydłami. Jego sylwetka w locie odznacza się krótkimi i ostro zakończonymi skrzydłami. Szpaki poruszające się po ziemi również różnią się do drozdów szybszymi i nie tak miękkimi ruchami. Sylwetka zarówno w locie, jak i w spoczynku bardzo podobna do jemiołuszki; w okresie jesienno-zimowym, przy obserwacji z większej odległości, istnieje możliwość mylenia tych gatunków. Młode szpaki różnią się od starych brakiem jasnego plamkowania i jaśniejszym, brązowym ogólnym tonem ubarwienia. Stary ptak jesienią ma pierś, grzbiet, głowę i szyję nakrapianą białymi „perełkami", które do wiosny ulegają wytarciu. Ubarwienie szpaka jest wtedy czarnobrązowe z metalicznym połyskiem.

Głos

Śpiew szpaka polega na urozmaiconym, różnorodnym świergotaniu, przeplatanym gwizdem, i kląskaniem. Niekiedy szpak naśladuje głosy innych ptaków. Śpiewający samiec siedzi w widocznym miejscu, zazwyczaj tuż przy gnieździe.

 

MENU
STRONA GŁOWNA

INDEX A-Z (POL)

INDEX A-Z (ŁAC)

GALERIA

KONTAKT

LINKI

 

  Created by wróbel