Kszyk                                  Capella gallinago

 

Występowanie

Jest to dość liczny gatunek lęgowy w całej Polsce, zazwyczaj tylko nieco mniej liczny niż czajka; najmniej licznie występuje w południowo-zachodniej części kraju. Przylot jego następuje w końcu marca i w kwietniu, odlot i przelot jesienny od lipca do końca października.

Biologia

Kszyk podobnie jak czajka, rycyk i brodźce jest ptakiem podmokłych łąk. Ponieważ wyprowadza młode przeważnie z dwóch lęgów w ciągu roku, pozostaje na lęgowiskach aż do końca lipca, a w okresie jesiennego przelotu również trzyma się miejsc pokrytych roślinnością, a nie odkrytych namulisk, jak rycyk i brodźce. Żeruje zazwyczaj wśród roślinności, a ponieważ jest ptakiem małym, dość trudno go wypatrzeć. Najłatwiej można zobaczyć tokującego samca lub spłoszonego ptaka, zrywającego się spod nóg (dystans ucieczki wynosi kilkanaście metrów). Zrywający się ptak zazwyczaj odzywa się charakterystycznym głosem „kszk"- stąd właśnie pochodzi jego nazwa — oraz wykonuje w powietrzu zygzakowate zwroty, co bardzo utrudnia strzał myśliwemu (kszyk jest ptakiem łownym). Kszyk żywi się dżdżownicami i innymi bezkręgowcami, wydobywanymi z nawilgłej ziemi lub mułu długim dziobem, przy czym posługuje się głównie zmysłem dotyku. Niekiedy zbiera również z roślin owady, ich larwy i drobne ślimaki. Gniazdo znajduje się zazwyczaj w kępie turzyc wystającej z płytkiej wody, a ochronne ubarwienie jaj w połączeniu z osłonięciem gniazda roślinnością sprawia, że jest ono trudne do znalezienia. Bardzo charakterystyczny jest lot tokowy samca, który wzbija się w górę, a następnie pikuje w dół z szeroko rozpostartym ogonem. Skrajne sterówki wpadają wtedy w wibrację, wydając przeciągły beczący dźwięk.

Rozpoznawanie

Kszyk jest dość wyraźnie mniejszy niż krwawodziób i batalion; dorównuje wielkością brodźcowi leśnemu. Cechami charakterystycznymi są nieproporcjonalnie długi dziób, brak bieli w skrzydłach (jak u krwawodzioba) i na kuprze (jak u obu brodźców).

Głos

Zarówno w spoczynku, jak i w locie kszyk odzywa się dość dźwięcznym dwusylabowym, kilkakrotnie powtarzanym głosem z akcentem na pierwszej sylabie. Tokujący samiec wyłącznie w locie wydaje wibrującymi sterówkami przeciągłe beczenie, nieco opadające przy końcu.

 

MENU
STRONA GŁOWNA

INDEX A-Z (POL)

INDEX A-Z (ŁAC)

GALERIA

KONTAKT

LINKI